Noorderkerk

De Noorderkerk is, naast de Westerkerk, één van de eerste kerken die na de Reformatie in Amsterdam is gebouwd. De kerk staat erom bekend dat in het ontwerp het protestantisme al zichtbaar is.
De Noorderkerk is gebouwd tussen 1620 en 1623 tijdens de grote stadsuitbreiding in de 17e eeuw. Stadsacrchitect Hendrick de Keyser ontwierp de kerk. Het bijzondere aan dit ontwerp is het grondplan. De Noorder is de eerste kerk die gebouwd is volgens het grondplan van een Grieks- of Andreaskruis. Dat betekent dat de armen van het kruis een gelijke lengte hebben. De architect kon zo de kerk bouwen rondom de preekstoel met daarop de Bijbel. In het protestantisme werd immers het Woord weer centraal gesteld.

Veel zaken zijn ondertussen veranderd in de kerk, maar dit grondplan blijft bestaan.

De Noorderkerk is zo bijzonder omdat het de eerste is die volgens een geheel nieuw grondplan werd gebouwd namelijk van het Griekse of Andreaskruis, met vier gelijke armen. Origineel 17e eeuws is alleen nog de bepleistering van de muren, de marmeren sokkel van de preekstoel en het donkere eikenhout dat in een aantal banken verwerkt is. De vloer van de Noorderkerk is tot op de huidige dag een compleet gaaf grafzerkenveld. Onder iedere zerk liggen soms meer dan 5 mensen begraven.

 Oorspronkelijk werd de kerk verlicht met  koperen kaarsenkronen. Wanneer die uit de kerk zijn verdwenen is onbekend, maar in 1827 ging men over op olielampen. In 1849 werd er gasverlichting aangelegd in Jugendstilvormgeving. Na de heropening in 1941 werden deze gaslampen vervangen door elektrische verlichting. Maar de oude gaskraantjes zijn nog altijd zichtbaar.

 

Knipscheerorgel

Ruim 200 jaar is de kerk verstoken geweest van een kerkorgel. Pas in de 19e eeuw besloot men een orgel te laten installeren.

De bekende orgelbouwer H. Knipscheer was bereid een kerkorgel te ontwerpen voor de Noorderkerk. De orgelmakers Knipscheer bouwden al generaties lang orgels in Noord- en Zuid Holland, Zeeland, Utrecht en Gelderland. Het Knipscheer-orgel in de Noorderkerk is het grootste dat door de Knipscheers is gebouwd en was ‘ouderwets’ voor zijn tijd. Een bijzonderheid is dat het centraal is opgesteld, half rond de grote kolom tegenover de kansel, zeer fraai ingepast in het interieur. In 1849 werd het orgel in gebruik genomen. De blinde organist van de Oude Kerk in Amsterdam, Jan Hendrick Christoffel te Broecke, bespeelde het als eerste. Na een grondige restauratie is op 16 september 2005 het orgel opnieuw officieel in gebruik genomen

Ga voor meer informatie naar www.noorderkerk.org.